07 Temmuz 2022
Güneşten Elektrik Üretmek
Makalemizde; güneşten elektrik üretimi nasıl yapılır, güneşten elektrik üretiminin aşamaları nelerdir, güneş enerjisi nasıl elektrik enerjisine dönüşür gibi sorulara yanıt olmaya çalışılmıştır.
Yenilenebilir enerji kaynakları denilince akla gelen enerji türü güneş enerjisidir. Güneş enerjisi ülkemizde üretimi en çok yapılan yenilenebilir enerji kaynaklarından bir tanesidir. Çünkü ülkemiz bulunduğu coğrafya sayesinde yılın uzun zamanları güneş enerjisi almaya uygundur. Hal böyle olunca güneş enerjisine yatırım da oldukça fazladır. Kurak ve çorak topraklarda, tarımın yapılamadığı güneş enerjisi paneli kurmaya elverişli yerlerde güneş enerjisi bir tercih olarak karşımızda durmaktadır.
Sadece devlet eli ile değil özel sektör olarak ve hatta bireysel, şahsi olarak güneş enerjisi sistemleri kurulabilmektedir. Evlerin çatılarında, fabrika çatılarında kısaca binaların elverişli çatılarında güneş enerji sistemleri kurulabilmektedir. Bu elektrik enerjisi binanın elektrik enerjisine yettiği gibi bazı durumlarda özel ve devlet firmalarına satılma imkanı da vardır.
Neden Güneş Enerjisi?
Güneş enerji sistemleri kömür ve linyit gibi fosil yakıtlarla çalışan elektrik santrallerine göre çok daha temizdir. Güneş enerjisi santralleri diğer santraller gibi doğaya zehirli gaz salmazlar, su kaynaklarına atık boşaltmazlar, görüntü kirliliği yaratmazlar kısaca doğaya hiçbir zararları yoktur. Su ve rüzgar gibi güneşte yenilenebilir enerji kaynağıdır. Doğada sınırsız bulunurlar ve ortamı kirletmezler. Güneş enerjisi eskiden ısınma gibi temel ihtiyaçların giderilesi için kullanılırken artık yeni bir ihtiyaç olarak hayatımıza giren elektrik üretiminde de kullanılır.
Güneşten Elektrik Üretmek İçin Elverişli Bölgeler Nerelerdir?
Ülkemizde ve dünyada enerji ihtiyacının karşılanması için güneşten elektrik üretimi yoğun olarak kullanılmaya başlanılmıştır. Dünyada elektrik üretimi çeşitli yöntemlerle yapılabilmetedir. Ancak güneş enerjisi sınırsız ve bitmeyen bir kaynak olduğu için tercih edilmektedir. Dünyada güneşi yıl boyu alan Afrika kıtası, Güney Amerika'nın düzlükleri güneş alan bölümleri, Asya kıtasında güneş enerji panellerinin yerleştirilebileceği güneş alan bölümler güneşten elektrik üretmek için elverişli bölgelerdendir.
Ülkemizde ise Akdeniz sahilleri, Konya ve çevresi, Güneydoğu Anadolu bölgesi yıl boyu güneş alan bölgelerdir. En çok güneş alan yapıma en elverişli bölge Güneydoğu Anadolu'dur ancak Konya ve çevresinde daha çok güneşten elektrik üretme tesisleri vardır.
Akdeniz sahillerinde ise yıl boyu güneş aldığı için paneller koyulabilecek yerlere koyulmaktadır çünkü Akdeniz sahil boyu otellerle kaplıdır kuzey taraftan Toros dağları sıkıştırmaktadır. Ancak buna rağmen güneşten elektrik üretimi yapılmaktadır. Karadeniz bölgesi ise güneşten elektrik santrallerinin kurulmasının en az yapıldığı bölgedir çünkü yıl boyu yağış alır, gündüzleri hava devamlı bulutlu geçer, dağlık alan çok fazladır. Bu sebepler dolayısı ile Karadeniz güneşten elektrik için uygun değildir.
Güneşten Elektrik Üretiminin Yapıldığı Yerler Nerelerdir?
Güneşten elektrik büyük ve geniş çaplı iktisadi yatırım olabileceği gibi küçük ev tipi ev ihtiyaçlarını giderecek şekilde de yapılabilir. Evlerde elektrik fiyatlarının arttığı günlerde güneşten elektrik alternatif olarak karşımıza çıkmaktadır. Evlerin çatılarında bu sistemi kolayca kurmak mümkündür. Ev ihtiyaçlarını giderdikten sonra fazlası devlet ve özel elektrik işletmelerine satılabilir.
Yaylalarda ve dağ köylerinde elektriğin gitmediği yerlerde güneşten elektrik üretme sistemlerine rastlamak mümkündür. Bu sistemler ev tipi olduğu için maliyette o oranda küçük olmaktadır ve bir evi rahatlıkla idare edebilecek paneller vardır. Bu paneller elektriği akülerde muhafaza ederek gün boyu kullanımı mümkün kılmaktadır. Bir de sanayi tipi yatırım olarak kurulan güneşle elektrik santralleri vardır. Bunların bir kısmı devlet eliyle yapılmaktadır bir kısmı da özel elektrik şirketleri tarafından yapılmaktadır.
Güneşten Elektrik Üretmek İçin Maliyetler Nasıl Oluşmaktadır?
Güneşten enerjisi santrali kurmak için başlangıç yatırım maliyetleri çok yüksek değildir. Enerji üretimi için en uygun maliyetli yöntem güneş enerjisidir. Ev tipi güneş paneli sistemlerinde de santral tipi güneş paneli sistemlerinde de durum aynıdır. Güneş paneli kurmak için yapılan yatırım uzun sayılamayacak bir süre içerisinde karlı bir şekilde kendini amorti etmektedir. Bu yazının yazıldığı 2023 yılında; mahsuplaşma esasına dayanan çatı tipi güneş enerjisi santrallerinin amortisman süreleri 3,5-4 yıllara kadar düşmüştür. Bunun yansıra güneşten enerji almak bedavadır ancak o enerjiyi elektriğe dönüştürmek elbette ki bir maliyet gerektirmektedir. Büyük çaplı güneşten elektrik üretim santralleri kapladığı alan bakımından oldukça büyüktür. Yatırım maliyetlerinden bir kısmını arazi maliyetleri oluşturur. Diğer kısmını ise; güneşten elektrik üretmek için gerekli olan güneş paneli, solar inverter, konstrüksiyon, montaj malzemelerive proje maliyetleri oluşturmaktadır. Bu maliyetler uzun sayılamayacak bir sürenin sonunda amorti edilir ve güneş enerjisi sistemi çok karlı bir işe dönüşür.
Güneşten elektrik üretmek doğa ve dünya için çok önemli bir enerji türüdür. Doğayı kirletmez, bir süre sonra sadece kar elde etmeye başlar çünkü güneş bedava bir enerji türüdür. Devletlerin destekleri her geçen gün artmaktadır. Güneşten elektrik üretme tesisleri de gün geçtikçe artmaktadır.
Paylaş: